Gezonde en sociale dieren met PetScan

Tot kort geleden was er geen systeem waarmee we cijfers konden verkrijgen over de ziektes die bij honden en katten in Nederland voorkomen. Hiervoor hebben we bij het Expertisecentrum Genetica Diergeneeskunde van de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht PetScan ontwikkeld. PetScan is ontworpen om diagnoses die gesteld worden bij honden en katten te kunnen registreren en monitoren.

Wij krijgen de geanonimiseerde data van dierenartsenpraktijken in het hele land bij ons binnen. Hiermee kunnen we allerlei analyses doen. Zo krijgen we nog meer inzicht in de gezondheid van honden en katten. We krijgen inzicht in de prevalentie van erfelijke aandoeningen, maar ook van infectieziekten, schadelijke uiterlijke kenmerken en ongewenst gedrag. Met de resultaten van onze analyses geven we advies aan rasverenigingen, fokkers, eigenaren en dierenartsen. Ook zetten we nieuw onderzoek op om oorzaken van de erfelijke aandoeningen op te sporen. Met informatie uit dat onderzoek kunnen we DNA-testen ontwikkelen die fokkers kunnen gebruiken om ziektes te voorkomen.

Van data naar actie

Erfelijke ziekten kunnen een tijd lang onopgemerkt blijven, waardoor ziekten zich in een populatie kunnen blijven verspreiden. Een sprekend voorbeeld hiervan is de erfelijke aandoening polymyositis bij het Nederlandse kooikerhondje. Honden met deze aandoening krijgen verschijnselen van een afwijkende locomotie of slikproblemen. Een individuele dierenarts kan zo’n casus één keer zien, en legt misschien niet meteen de link naar een mogelijk erfelijke ziekte.

Ziekte voorkomen

In PetScan worden de diagnoses van verschillende dierenartsen gebundeld. In de centrale data-analyse op de faculteit Diergeneeskunde gaat dan opvallen dat er meer kooikerhondjes zijn die met deze verschijnselen worden aangeboden bij de dierenarts. Door genetisch onderzoek zijn we er inmiddels in geslaagd om de oorzakelijke DNA-mutatie van deze ernstige aandoening bij het kooikerhondje te achterhalen en een DNA-test te ontwikkelen. Deze test wordt nu door fokkers gebruikt om de ziekte te voorkomen.

Toegang tot kennis en wetenschap

Toch zien we nog af en toe kooikerhondjes met deze aandoening. En daar komt een andere functie van PetScan om de hoek kijken. Door informatie over het ziektebeeld te delen in het educatieve deel van PetScan, weet de dierenarts welke therapiemogelijkheden er zijn en welke DNA-test gedaan kan worden om de diagnose te bevestigen.

Een eerstelijnspracticus moet heel veel kennis hebben van veel verschillende vakgebieden. In PetScan bieden we state of the art-informatie afkomstig van veterinair specialisten van de faculteit Diergeneeskunde. Het doel is om de dierenarts toegang te geven tot kennis en wetenschap, eenvoudig ingebed in het eigen PMS.

In het voorbeeld van het kooikerhondje helpt het de dierenarts om bij vage klachten als afwijkende locomotie of slikproblemen sneller tot een diagnose te komen. In PetScan is eenvoudig na te kijken welke ziektes voorkomen in dit ras en welke symptomen gezien kunnen worden.

Een steentje bijdragen

Door diagnoses te registreren in PetScan kunnen we erfelijke aandoeningen bij honden en katten voorkomen. Diagnoses invoeren is een eenvoudige handeling die weinig tijd kost en waarmee we samen veel impact kunnen maken. Welzijnsproblemen als gevolg van schadelijke uiterlijke kenmerken en erfelijke ziekten komen wij als dierenartsen dagelijks tegen. Door gebruik te maken van PetScan is het gemakkelijk om een steentje bij te dragen aan de oplossing van deze problemen.

Criteria voor brachycefale honden

Zo is het nu mogelijk om in PetScan brachycefale honden te beoordelen op basis van de criteria die zijn opgenomen in de Nederlandse wetgeving. Die informatie is belangrijk voor fokkers, want er geldt een fokverbod voor dieren die niet aan de normen voldoen. Maar ook voor eigenaren is de informatie van belang: met het toepassen van de criteria creëren we bewustwording over de ernst van de afwijkingen waarmee hun huisdier behept is. De data die verzameld worden vanuit de scoringsformulieren helpen ons bovendien om te monitoren of het ingezette beleid al effect heeft en of bepaalde typen honden vaker een normoverschrijding laten zien dan andere typen. De Nederlandse dierenarts heeft een voortrekkersrol als het gaat om dierenwelzijn in de fokkerij, en daar mogen we samen best trots op zijn.